ALİ AĞAOĞLU

1 euro 1 dolar olur mu?

Euro/dolar paritesinin 1.30 seviyesinin altına inmesinin ardından “1 euro 1 dolar olur mu?” sorusu yine gündeme geldi. İhracatının yarısını Avrupa’ya yapan Türkiye için de euronun izleyeceği seyir önemli. Soruyu başlıkta olduğu gibi sorarsanız cevap “büyük olasılıkla tarihte bir gün” euro ile dolar 1’e eşitlenecek olacaktır. Ancak diyelim ki iki seneye kadar 1’e 1 olur mu sorusunun cevabı bence hayır! İki para birimi arasındaki parite 1 olmayacak!

Günün sorusu: 1 euro 1 dolar olur mu? Yine geldi çattı bu soru. Paritedeki hızlı düşüşlerle gündeme geldi aynı soru.

Soruyu başlıkta olduğu gibi sorarsanız cevap “büyük olasılıkla tarihte bir gün” euro ile dolar 1’e eşitlenecek olacaktır. Ancak bu durum ekonomilerdeki dengelerin değişmesinden mi olur, yoksa dünyada para birimleri ortadan kalkar ve bir gün her iki parayı alıp yerine “ünivers” diye bir para birimi verildiğinde de “eşitlenebilir”.

Soru daha net olarak sorulursa cevaplamak daha kolay olacak. ‘Önümüzdeki 6 ayda ya da 1 senede dolar ile euro eşitlenir mi’ diye sorulacak olur ise cevaplar daha “sağlıklı” ve değerlendirilebilir olacaktır. Soruyu önümüzdeki 2 yıla da uzatabilirsiniz. Ancak içinde zaman kriteri olmaksızın ucu açık soracak olursanız cevap elbetteki görecek bile olur! Ancak diyelim ki iki seneye kadar 1’e 1 olur mu sorusunun cevabı bence hayır! İki para birimi arasındaki parite 1 olmayacak!

Dün Roubini “2002’de ortada kriz yokken euro/dolar parites, 0.82 seviyesindeydi. Demekki daha düşecek çok yer var!” demiş. Benim gibi sadece teknik analize bakarak yön çizebilen birisi bile bunu söylemekte zorlanacaktır. 2002 yılı bugünden çok farklı koşullara sahip, ABD 11 Eylül felaketini yaşamış, Greenspan faizleri henüz yüzde 1’e indirmişti. AB’den Amerika’ya baktığınızda ortada elle tutulacak yanı yoktu ve hemen ardından dolar değer kaybetmeye başladı ve Temmuz 2008’de 1.6039’a kadar geriledi. Bir anlamda dolar, euro karşısında yüzde yüze yakın “devalüe” oldu!

Bugünden bakıldığında Roubini’nin 0.82 parite varsayımı “doların bir zamanlar haklı olduğunu” varsayıyor. Nedense 1.60’ın doğru olduğunu varsaymıyor! ABD ekonomisinin şu andaki durumu AB’den çok daha mı iyi? ABD her sene yüzde 4-5 büyüyorda, Avrupa küçülüyor mu? Doların faizleri “hızla büyüyen(!)” ABD’deki enflasyondan dolayı yüzde 5-6 da Avrupa’nınki yüzde 1 mi? Yok aslında birbirinden farkı. Alın birini, vurun diğerine. Aralarındaki bence; ve de piyasalarca kabul edilen; en büyük fark Amerika’nın karar alabilme konusunda Avrupa’dan daha “hızlı” olabilmesi ve “liderlik” avantajı. (Aslına bakarsanız ABD’deki son borçlanma limiti meselesinde olduğu gibi ABD’de ciddi karar alma süreçlerinde - ve de liderlikte - sorunlar var!)

Yazının devamı için tıklayınız

 
Üye Ol

HABERİNİZ OLSUN Sitemize üye olun, gelişmelerden anında haberiniz olsun.

Bizi Takip Edin facebook twitter