Reel piyasada rekor satışlar

Ramazan öncesi rekor satış yapan gıda toptancıları ve marketler cirolarını yüzde 50 ila 70 artırdı. Ancak bu hızın piyasalardaki çalkantılar nedeniyle ilerleyen günlerde azalacağı söyleniyor

Krizlerden her dönem en az etkilenen sektör olan gıda, şimdilerde ramazan canlılığı yaşıyor. Her ramazan olduğu gibi tüketici, oruç başlamadan birkaç gün önce stoklarının önemli bölümünü doldurdu. Bu yıl ramazan arifesinin hafta sonuna ve tatil dönüşüne gelmesi ise adeta gıda alışverişine 'zirve' yaptırdı. 30-31 Temmuz tarihlerinde marketlerde kuyruk oluştu. Bu da tabii bir önceki haftaya göre (23-24 Temmuz) ciroları yüzde 50 ila 70 oranında artırdı. 

Ancak ayın genelinde bu trend beklenmiyor. Tüketici genelde ramazandan bir hafta önce gıda alışverişine başlıyor ve alışverişler ramazanın ilk yarısı tamamlanana kadar yükselen bir grafik çiziyor. Ramazanın üçüncü haftasında satışlar durgun seyrediyor. Ayın son haftasında ise bayram alışverişiyle birlikte tekrar yükselişe geçiyor. Gerek zincir marketler gerekse önde gelen gıda üreticileri, ramazan ayı cirolarının temmuza göre yüzde 20 ila 40 artmasını bekliyor. Bir önceki ramazana göre ise ciroların ortalama yüzde 20 artacağı hesapları yapılıyor.

‘’Bu yıl et daha ucuz’’

İstanbul’da 42 büyük ve küçük ölçekli marketi bulunan Uyum Gıda’nın Genel Müdürü Sait Koç, ramazan cirolarının temmuz ayına göre 45 oranında artacağını düşünüyor. Ancak Sait Koç, gerçek performansın bir önceki ramazanla kıyaslamayla ortaya çıkabileceğine inanıyor:                                                                                                  ‘’Ramazandan önceki son hafta sonu, geçen yılın aynı hafta sonuna göre satışlarımız yüzde 26 arttı. Bu yıl cirolarımızda geçen yıl ramazana göre yüzde 15 artış bekliyoruz. Ramazanda ağırlıklı olarak et, bakliyat ve iftariyelikler satılır. Bu yıl yaza denk geldiği için meyve-sebze ve şarküteri reyonlarına da ilgi var. Birçok üründe fiyat artışı yok. Bakliyatta mahsul iyi olduğu için düşüşler bile görülüyor. Geçen yıl et fiyatları sektördeki kriz nedeniyle yüksek olduğu için bu yıl daha makul. Biz şubat ayında Uruguay’dan getirdiğimiz hayvanları kesip tüketiciye ulaştırıyoruz. Hatta piyasaya göre yüzde 15-20 oranında etimizin daha ucuz olduğunu söyleyebilirim.’’

‘’Tatilden dönen alışverişe çıktı’’

İstanbul ve İzmit’te 207’si küçük,18’i de büyük ölçekli olmak üzere 225 marketi bulunan Hakmar Grubu, 30-31 Temmuz tarihlerinde, bir önceki hafta sonuna göre yüzde 65 ciro artışı yakalamış. Hakmar Yönetim Kurulu Başkanı İsa Albayrak, tatilden dönen tüketicinin ramazan alışverişinin önemli bölümünü bu dönemde yaptığını söylüyor. Albayrak, ramazan genelinde bir önce ki aya göre yüzde 30 ciro artışı beklediklerini belirtiyor.                                 Albayrak ailesinin Tatbak adında kendi ürettiği ürünleri sattığı 61 satış noktası var. Bu noktalarda yufkadan dondurmaya, baklavadan su böreğine bir çok ürün sattıklarını söyleyen İsa Albayrak, ‘’Ramazanda bu mağazalarımızda da satışlar ciddi oranda artıyor. Örneğin ramazan öncesinde günde 6.5 ton baklava satıyorduk. Ramazanda 13 tona çıktı. Normal de dondurma satışımız günde 750-800 kilodur, bu da ramazan ayında 1.5 tona kadar ulaştı.’’                                                                                                                            

İsa Albayrak, Ticket, Sodexho gibi kartlarla yapılan alışverişe ise sıcak bakmıyor; ‘’Bu yemek kartı şirketleri marketlerden yüzde 7-9 arasında fahiş komisyonlar kesiyor. Bu bizim işimize gelmiyor. Ayrıca bu kartlarla alışverişe izin veren marketlerin bazı ürünleri piyasadan yüzde 10 ila 20 oranında zamlı sattığını gözlemliyoruz’’ diyor.

Bakliyat talebi azaldı. 

Türkiye’nin önde gelen bakliyat üreticilerinden Sezon Pirinç’in Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Erdoğan, bu yıl ramazanda bakliyat talebinin biraz düşük seyrettiğinden yakınıyor. Erdoğan’ın verdiği bilgiye göre, marketlerin ve nihai satış noktalarının mal talepleri genelde ramazandan bir ay önce başlıyor ve ramazanın ikinci yarısına kadar devam ediyor. İşte bu 1.5 aylık sürede oluşan ekstra talep Seson’un satışlarında yüzde 50 ila 70 artış sağlamış. Mehmet Erdoğan bu yıl artışın yüzde 40’lar civarında olduğunu söylüyor. Ardından da ‘’Ramazana girerken insanların stok yapma eğilimi oluyor. Ancak bu alışkanlıklar değişiyor.  Artık her ürüne kolaylıkla ulaşabilmek mümkün.  Umarız bu yıl talep ayın tamamına yayılır. Bunu ayın sonunda göreceğiz’’ değerlendirilmesini yapıyor.

Süt ürünleri zamlandı.

Ramazanda market raflarında süt ve süt ürünleri fiyatlarında yüzde 5 ila 10 artış olduğu ifade ediliyor. Bunun nedeniyse sıcak havalarla birlikte süt hayvanlarının verimindeki düşüş. Arz azalıp talep de ramazan nedeniyle artınca piyasanın dengesi bozulmuş. Bu da tüketiciye zam olarak yansımış.                                                            Başakşehir Ticaret Odası Başkanı ve Demircan Süt Ürünleri  Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Demir de bu gelişmeyi doğruluyor. İstanbul Hadımköy’deki fabrikasında süt, yoğurt ve ayran üreten Demircan’ın ürünleri daha çok Büyükçekmece, Esenyurt, Avcılar ve Sefaköy bölgesinde satılıyor. Normalde aylık 20 ton civarında ürün sattıklarını söyleyen Ömer Demir, ‘’Bu ramazan satışlarda geçen yıla göre yüzde 10-15 civarında artış bekliyoruz. Genelde her ramazan böyle olur. Marketler bizden ramazandan bir hafta önce mal çekmeye başladı. Zamma rağmen satışlar iyi gidiyor’’ diyor.

İftariyelikler gözde.

Ramazanda iftariyelik satışları da yüz güldürüyor. Örneğin, her yıl bu özel ayda bal tüketimi yüzde 50 artıyor. Türkiye’nin en büyük bal üreticilerinden Altıparmak Gıda’nın Yönetim Kurulu Başkanı Özen Altıparmak, normalde ayda 600-700 ton bal satarken, ramazanda bunun 1.200 tona çıktığını belirtiyor. Ramazana özel bir kampanya yaptıklarını ve yüzde 10-15 fiyat indirimine gittiklerini söyleyen Altıparmak, bunun gerekçesini şöyle açıklıyor:          ‘’Maliyetlerimiz artsa bile bir yıldır fiyat arttırmıyoruz. Balparmak, Binbirçiçek ve Balkovan markalarımızla tüketiciye ulaşıyoruz. Ramazanda bal tüketmeyenleri de balla tanıştırmak için Balkovan markamızda yüzde 10-15 indirime gittik.’’                                                                                                                                                             Altıparmak, marketler için balın ramazanda daha da önemli olduğuna inanıyor. Marketlerin promosyon yaparak balı insert’lerine koyduğunu, yeni müşteri çekmek için lokomotif ürün olarak kullandıklarını anlatıyor.

Pastırma olmazsa olmaz.

Ramazanın gözde iftariyeliği olan pastırma ve sucuk satışları da yaz olmasına rağmen iyi gidiyor. Afyon merkezli İkbal Gıda’nın Genel Müdürü Sedat Parlar, ‘’Ramazan döneminde sucuk satışları iki kat artarken, pastırmada 11 ayda yapılan satışlar bir ayda yapılıyor’’ değerlendirmesini yapıyor.                                                          Satışlarının ramazan döneminde yüzde 25-30 seviyelerinde arttığını belirten Parlar, tüketicinin geleneksel lezzetlerden hiçbir zaman vazgeçmediğini sözlerine ekliyor.